Wie zaterdag 27 juni een sissend en puffend geluid hoort,
hoeft niet vreemd op te kijken. Dan trekt een indrukwekkende stoet historische
stoommachines door de vier kerkdorpen van Veldhoven. De rit is onderdeel van
het tienjarig bestaan van Stichting Historisch Erfgoed Smid Renders.
Zo'n twaalf stoomtractoren komen naar Veldhoven voor de
bijzondere roadrun. "Je ziet maar zelden zoveel stoommachines tegelijk bij
elkaar," vertelt penningmeester John de Jongh.
Imposante stoommachines
De stoet vertrekt om 13.00 uur vanaf het kerkplein in Oerle.
Met een bescheiden snelheid van ongeveer vijf kilometer per uur rijden de
imposante machines al sissend, puffend en pruttelend door de gemeente. Maar
voordat de eerste meters kunnen worden afgelegd, is er flink wat voorbereiding
nodig.
"Het opstarten duurt ongeveer twee uur," legt De
Jongh uit. "In een gesloten ketel wordt het water langzaam opgestookt tot
zo'n 180 graden. Dat moet heel zorgvuldig gebeuren. Ondertussen smeren we de bewegende
onderdelen zoals tandwielen. Ook krijgt het eventuele koper een flinke
poetsbeurt."
Tijdens de rit houdt de stoker voortdurend het waterpeil in
de gaten. "Wordt het peil te laag, dan kan de ketel beschadigd
raken," zegt secretaris Jan Renders.
De Jongh zal de bijzondere stoet aanvoeren met zijn
gerestaureerde stoomtractor uit 1925. Comfort biedt de machine nauwelijks.
"Er zit geen vering op, dus het is behoorlijk spartaans. Maar juist dat
maakt het bijzonder. Je staat boven op de machine, ziet alles bewegen en overal
langs de route zie je mensen glimlachen en een duim opsteken. Dat is waar je
het voor doet."
Blikvanger
Een blikvanger is de Flame Lily uit 1903, een kolos van maar
liefst 22.000 kilo met wielen van ruim twee meter hoog. De machine werd ooit in
Engeland ingezet voor transport. Ook rijdt er een stoomtractor mee die is
uitgerust met een lier, waarmee vroeger ploegen over akkers werden getrokken.
Volgens voorzitter Hans de Wit zijn de stoommachines veel
meer dan nostalgie. "De stoommachine vormde ooit de motor achter de
mechanisering. Veel technieken die toen zijn ontwikkeld, worden vandaag de dag
nog steeds toegepast." Het behoud van dit technische erfgoed is dan ook
het belangrijkste doel van de stichting.
Zondag demonstraties
De festiviteiten gaan zondag 28 juni verder bij molen St.
Jan aan het Hoogeind. Bezoekers kunnen daar vergeten ambachten bewonderen en
demonstraties zien van onder meer een stoommachine die prikkeldraad maakt, een
puinbreker en een zaagmachine. Ook draait de molen die dag volop. Om 14.30 uur
maken de stoommachines vanaf de molen nog een korte rondrit. Vanwege de
beperkte parkeergelegenheid wordt bezoekers aangeraden zoveel mogelijk met de
fiets of te voet te komen.
